دەزگایێ زەکاتا زانستى و بەردەوامى دان ب پرۆژێ هۆشیارى و رەوشەنبیریا گشتى
دەزگایێ زەکاتا زانستى و بەردەوامى دان ب پرۆژێ هۆشیارى و رەوشەنبیریا گشتى
دەقێ گوتارێ: هێزا "نە" گۆتنێ و ئەندازیارییا سنۆران
(Boundary Engineering)
ئامادەكرن : دائێڤا سەبری محمد
بەش: شیكاریا نەخوشیان
قوناغ: سێ
[دەسپێک / المقدمة]
ئەم هەمی د ژیانێ دا تووشی وێ فشارێ (Stress) بووینە کو ل ناڤبەرا دوو بژاردان (Options) دا بمینین: یان رازیبوونا خەلکی ل سەر حیسابا ئارامییا خۆ، یان ژی پاراستنا "ئاشتییا دەروونی" ل سەر حیسابا دلگرانبوونا خەلکی. گەلەک جاران ئەم دبێژین "بەلێ" ب تنێ ژ پێخەمەت "موجامەلێ"، چونکی ئەم ژ دەرئەنجامێن وێ "نە" گۆتنێ دترسین. بەلێ ئەرێ تە چ جاران هزر ل وێ چەندێ کریە کو ئەڤ "بەلێ"یا بێ دەم، چ کارەساتێن دەروونی (Psychological Catastrophes) ل پشت خۆ
دئینیت؟
[پشکا زانستی و دەروونی / الجانب النفسي]
د زانستێ دەروونناسیێ دا، تێگەهەکێ بنەڕەتی هەیە ب ناڤێ "Boundary Theory" یان تیۆرا سنۆران. زانست دبێژیت: مرۆڤێ بێ سنۆر، وەک وەلاتەکێ بێ دیوارە؛ هەر کەسەک دشێت بێی پرسکردن (Permission) تێدا دەرباز بیت و سامانێن وی یێن دەروونی تالان بکەت.
دەمێ تو نەشێی بێژی "نە"، مێشکێ تە دکەڤیتە بن فشارەکا بەردەوام (Chronic Stress)، کو دبیتە ئەگەرێ بلندبوونا هۆرمۆنێ "کۆرتیزۆل". ئەڤە نە ب تنێ مێشکی ماندی دکەت، بەلکو د درێژخایەن دا حالەتێ "سوتنا دەروونی" (Burnout) دروست دکەت.
راستی ئەوە: ئەو کەسێ هەمی دەمان یێ بەردەست (Available) بیت بۆ خەلکی، بهایێ وی کێم دبیت. ئەڤە پشتبەستنە ل سەر "پارادۆکسا بەردەستبوونێ"؛ ئانکو کێمکرنا "بەلێ"یان، بهایێ "هەبوونا تە" (Value of Presence) بلند دکەت.
[پشکا جێبەجێکرنێ / الجانب العملي]
پرسیار ئەوە: چەوان بێژین "نە" بێی کو "پەیوەندییێن کۆمەڵایەتی" تێک بچن؟
مەزنترین شاشی ئەوە ئەم هزر دکەین "نە" گۆتن ئانکو شەڕ و تصادم. بەلێ نەخێر! "نە" گۆتن ب رێزگرتن، نیشانا "هۆشمەندیا سۆزداری" (Emotional Intelligence - EQ) یا بلندا تە یە.
تو دشێی تەکنیکا "Sandwich Technique" ب کاربینی:
1. ئیجابیەت: ب دەستخۆشیەکێ یان پەیڤەکا جوان دەستپێ بکە.
2. رەتکرن: ب رێزگرتن و ب کورتی داخوازێ ڕەت بکە.
3. پێشنیار: ب هیوایەکا پۆزەتیڤ یان رێکا چارەیەکا دی ب دووماهی بینە.
ب ڤی شێوەی، تو سنۆرێن خۆ دکێشی (Setting Boundaries)، بەلێ دەرگەهێ رێزگرتنێ دانائێخی. ژ بیر نەکە، ئەو کەسێ رێزێ ل "نە" گۆتنا تە نەگریت، ئەو کەسە رێزێ ل "شخصیەت و کەرامەتا" تە وەک مرۆڤ ژی ناگریت.
[دووماهی / الخاتمة]
ل دووماهیێ، دڤێت ئەم بگەهینە وێ قەناعەتێ کو هەر جارا تو دبێژی "نە" بۆ کارەکێ کو ل دژی پرەنسیپێن تە بیت، تو دبێژی "بەلێ" بۆ ساخلەمییا خۆ، بۆ دەمێ خۆ، و بۆ ئارامییا خێزانا خۆ.
وەک چەوان جەستێ مە "سیستەمێ بەرگریێ" (Immune System) هەیە بۆ پاراستنا مە ژ ڤایرۆسان، بلا زمانێ تە ژی پەیڤا "نە" هەبیت بۆ پاراستنا "کوالێتییا ژیانا تە".
ب ئازادی بژی، و ب ڕێزگرتن سنۆرێن خۆ دیار بکە.
